28 kwietnia 2026 roku był dniem, w którym (wg wyliczeń Global Footprint Network) jedna Ziemia przestała wystarczać mieszkańcom Polski. Gdyby wszyscy ludzie na Ziemi żyli na takim samym poziomie jak my, już wtedy zużylibyśmy wszystkie zasoby, które nasza planeta jest w stanie odnowić w ciągu roku. To znaczy, że potrzebowalibyśmy prawie 3 planety Ziemia! Datę Dnia Długu Ekologicznego (kraju lub świata) wyznacza się dzieląc ogół zasobów naturalnych naszej planety przez ślad ekologiczny państwa lub całego świata (wyrażany jako liczba hektarów powierzchni lądu i wód niezbędnych do regeneracji zasobów zużytych na konsumpcję oraz neutralizację powstałych przy niej odpadów), a uzyskany wynik mnoży się razy liczbę dni danego roku.
Co to jest Dzień Długu Ekologicznego
Po raz pierwszy zapotrzebowanie człowieka przerosło możliwości regeneracji środowiska na sam koniec 1971 roku. Od tego czasu co roku zaciągamy „kredyt”, przez wiele lat coraz wcześniej. Obecnie Światowy Dzień Długu Ekologicznego przypada pod koniec lipca. Zmieniające się daty pokazują długofalowy trend: ziemianie czerpią z naturalnych systemów, nie dając im czasu na powrót do równowagi i odbudowę. Na szczęście ten trend wyhamował: w ciągu ostatnich kilkunastu lat Światowy Dzień Długu Ekologicznego utrzymuje się na względnie stałym poziomie.
Polski Dzień Długu Ekologicznego
W podziale na poszczególne Państwa nie wygląda to dla nas korzystnie. W ubiegłym roku datą dla Polski był 3 maja 2025. 5 dni wcześniej.
Światowy trend jest odwrotny: w tym roku – 2026 – Global Footprint Network ogłosił 30 lipca Światowym Dzień Długu Ekologicznego. W ubiegłym roku był to 28 lipca 2025. 2 dni później.
Czy patrząc na wykres, „nie mamy się czym martwić? Qatar osiągnął ten dzień 4 lutego, Luxembourg 17 lutego, Singapur 23 lutego – to trzy pierwsze. Wybrane kilka kolejnych, „wcześniejszych”, niż Polska: Kanada 8 marca, USA 14 marca, Dania 20 marca, Finlandia 1 kwietnia, Szwecja 4 kwietnia, Czechy oraz Belgia 11 kwietnia, Francja 24 kwietnia.
Włochy, Portugalia, Słowacja, Bułgaria, Niemcy, Szwajcaria – w maju.
Grecja, Hiszpania, Rumunia, Węgry – w czerwcu.
W czerwcu kończy się lista krajów europejskich (Węgry 24.06.).
Co znaczy, że Europa potrzebuje co najmniej dwóch planet do zaspokojenia swojej konsumpcji…
Stawkę „dnia długu ekologicznego” zamykają – datami w listopadzie – Tunezja, Nikaragua, Ekwador, Kambodża i Honduras.
@ Global Footprint Network 2026, www.overshootday.org and www.footprintnetwork.org.
Co ma znaczenie dla naszego długu ekologicznego
Im bardziej rozwinięta gospodarka = większa konsumpcja, tym wcześniej przypada dzień, w którym „wyczerpują się” zasoby, i kraj zaczyna konsumować „na kredyt”. Kredyt, który trudno spłacić. Obecnie globalny ślad ekologiczny przewyższa pojemność biologiczną Ziemi około 1,7 razy, co oznacza, że żyjemy jakbyśmy mieli do dyspozycji prawie dwie planety!
Znaczenie ma wycinanie lasów, degradacja gleb, nadmierne zużycie wody, coraz większe zanieczyszczenie środowiska, zwiększająca się ilość odpadów. W największym stopniu jednak przyczynia się do tego wzrost emisji dwutlenku węgla – szacuje się, że odpowiada on za 62% długu ekologicznego.
Pojawia się pytanie co możemy z tym zrobić? Skala zjawiska jest globalna, jednak to nasze codzienne wybory i styl życia mają znaczenie. Może warto o tym pomyśleć, zanim kolejny raz zrobi się zakupy online, które „przecież można zwrócić”? Ograniczenie nadprodukcji oraz transportu to realny wpływ na emisję dwutlenku węgla. Nie wymuszanie zmiany transportu spalinowego na elektryczny, co tylko przesuwa ciężar z emisji CO2 na tworzenie nieprzetwarzalnych odpadów.
Ciekawym narzędziem jest kalkulator śladu ekologicznego Global Footprint Network https://footprintnetwork.org/resources/footprint-calculator/ Może warto przekonać się, ile planet ludzkość by potrzebowała, gdyby każdy żył tak jak my, i co jest możliwe do zmiany, żeby jednak ta jedna, którą mamy, wystarczała?
Co może zrobić producent kalendarzy?
Co można zrobić producent kalendarzy? Rynek oferuje programy „offsetowania” śladu węglowego poprzez wsparcie finansowe takich projektów, jak kopanie studni, budowa infrastruktury, zalesianie – czyli rekultywacja i/lub odnawianie zasobów. Kalendarze marki Lucrum mają certyfikat offsetowania CO2
Produkt z papieru może zostać wykonany w opcji certyfikacji FSC®, który gwarantuje, że materiały użyte do jego produkcji – a raczej ich proces produkcji, bo certyfikacja FSC® umożliwia używanie również materiałów PU, czyli okleiny na okładki kalendarzy z certfikatem – spełnia wymogi ekologiczne oraz zrównoważonej gospodarki zasobami. Materiały, z których produkowane są kalendarze Lucrum posiadają certyfikaty FSC®, jeśli tylko materiał danej kategorii może go posiadać.
Produkt może mieć po prostu najmniejszą konieczną wielkość czy objętość = zrównoważone zużycie materiałów i potencjalny przyszły odpad. Kalendarze Lucrum produkowane są z uwzględnieniem równowagi między użytkowością, a wielkością.
Po zużyciu produkt powinien trafić do odpowiedniego pojemnika na śmieci – lub pojemników, jeśli materiały da się rozdzielić na różne frakcje (jak papier + PU w przypadku bloku i okładki kalendarzy książkowych). Ale to już jest kwestia świadomości każdego użytkownika, który jest uczestnikiem całego łańcucha dostaw, a w zasadzie jego ogniwem końcowym, decydującym o tym, co wybiera, a czego nie.
Propozycje działań dla poprawy wyniku
Strona Internetowa Dnia Długu Ekologicznego prezentuje konkretne pomysły, co jako globalna społeczność możemy robić, aby umożliwiać Ziemi regenerację zasobów i wypracować opóźnienie kolejnych dat zaciągania długu u przyszłych pokoleń. Ważny jest tu jednak efekt skali — żeby wynik był znaczący, w działania musi włączyć się większa liczba osób. Oto kilka przykładów z listy proponowanych działań, z których niektóre są bardziej istotne dla wyniku, inne mniej; niektóre mogą być szokujące, choć nadal logiczne:
- Jeśli 75% światowych podróży służbowych zostanie zastąpione wideokonferencjami, Dzień Długu Ekologicznego przesunie się o 0,8 dnia.
- Jeśli zastosujemy zasady 15-minutowego miasta do naszych obszarów miejskich, przesuniemy Dzień Długu Ekologicznego o 11 dni.
- Jeśli zastąpimy 50% światowego spożycia mięsa substytutami roślinnymi, przesuniemy Dzień Długu Ekologicznego o 7 dni,
- Jeśli wdrożone zostaną reformy systemów ruchu drogowego w miastach, np. zwężanie ulic, obniżanie ograniczeń prędkości, zamykanie niektórych obszarów dla samochodów, stosowanie systemu „potwierdzenia parkowania” — Dzień Długu Ekologicznego może przesunąć się o 10 dni.
- Jeśli zmniejszymy o połowę nasz ślad węglowy odzieży, przesuniemy datę Dnia Długu Ekologicznego o 5 dni.
- Jeśli gospodarstwa domowe zdecydują się na urządzenia zasilane elektrycznie o dużej efektywności, Dzień Długu Ekologicznego przesunie się o 6 dni.
- Jeśli wszystkie kurczaki spożywane na planecie będą wyhodowane przy użyciu technik hodowli na małą skalę bazujących na lokalnych rasach tych ptaków, Dzień Długu Ekologicznego przesunie się o 2,2 dnia.
- Jeśli cykl życia mebli i urządzeń w naszych domach zostanie podwojony w wyniku ponownego użycia, odsprzedaży i renowacji, Dzień Długu Ekologicznego może zostać przesunięty o 1 dzień.
- Jeśli co druga rodzina będzie miała o jedno dziecko mniej, a rodzicielstwo będzie przesunięte o dwa lata, do 2050 r. możemy przesunąć Dzień Długu Ekologicznego o 49 dni.
Więcej pomysłów na zaangażowanie się znajdziecie na stronie Światowego Dnia Długu Ekologicznego. Sektor prywatny: duże, średnie i małe przedsiębiorstwa, a samorządy lokalne, mogą w tych działaniach dodatkowo skorzystać ze wsparcia ekspertów przyłączając się do programów takich jak Climate Leadership, Re:Generacja czy Eco-Miasto. Liczy się każde działanie.
Jeśli chcesz poznać dobre praktyki planowania, zapraszamy do przeglądania tekstów z naszej Strefy Wiedzy. Może się zainspirujesz?
Natomiast jeśli potrzebujesz skonsultować wybór kalendarza, który chcesz podarować swoim kontrahentom – klientom, dostawcom, zaprzyjaźnionym firmom – kontakt znajdziesz tutaj; czekamy na Ciebie w dni robocze od 8:00 !
Powyższy artykuł jest objęty licencją Creative Common Attribution & Share Alike. Licencja, której używamy oznacza, że zezwalamy na wykorzystanie w dowolny sposób treści i zdjęć zawartych w utworze – pod warunkiem podania nazwy firmy Lucrum jako autora w postaci klikalnego linku kierującego do https://www.lucrum.pl lub źródła oryginalnego tekstu w postaci klikalnego linku. Wszystkie inne użycia online bez podania klikalnego linku są zabronione.
